Pierwsze tygodnie września często oznaczają powrót do intensywnej jazdy miejskiej, dłuższe trasy służbowe i coraz bardziej zmienne warunki pogodowe. Deszcz pogarsza widoczność, wydłuża drogę hamowania i zwiększa ryzyko utraty przyczepności.

Jednym z najbardziej niebezpiecznych zjawisk jest aquaplaning — sytuacja, w której opona przestaje skutecznie odprowadzać wodę i traci kontakt z nawierzchnią.

Dla kierowcy oznacza to nagłą utratę kontroli. Dla fleet managera — kolejne ryzyko, które można ograniczyć poprzez stan techniczny auta, dobre procedury i realistyczne planowanie tras.

Czym jest aquaplaning?

Aquaplaning pojawia się wtedy, gdy pomiędzy oponą a nawierzchnią tworzy się warstwa wody. Koło nie jest w stanie jej wystarczająco szybko odprowadzić, przez co przyczepność gwałtownie spada.

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przypomina, że ryzyko zwiększają intensywne opady, większa prędkość oraz bardziej zużyty bieżnik. Oficjalne zalecenia można znaleźć w materiale GDDKiA: „Nie tylko w deszczu jedź odpowiedzialnie”.

Na ryzyko wpływają przede wszystkim:

prędkość;
ilość wody na jezdni;
głębokość i stan bieżnika;
ciśnienie w oponach;
szerokość ogumienia;
stan nawierzchni;
głębokość kolein.

Nie ma jednej prędkości, przy której aquaplaning zawsze wystąpi. Warunki mogą różnić się na kolejnych fragmentach tej samej drogi.

Jak rozpoznać utratę przyczepności na wodzie?

Aquaplaning może pojawić się bardzo szybko. Kierowca może zauważyć:

nagłe „odciążenie” kierownicy;
brak normalnej reakcji auta na ruch kierownicą;
wzrost obrotów kół napędzanych;
zmianę toru jazdy;
wrażenie płynięcia samochodu;
działanie systemów kontroli trakcji.

Najważniejsze jest zachowanie spokoju i unikanie gwałtownych reakcji.

Co robić podczas aquaplaningu?

GDDKiA oraz Policja zalecają, aby w przypadku utraty przyczepności na wodzie nie hamować gwałtownie i nie wykonywać ostrych ruchów kierownicą.

Najbezpieczniejsza reakcja:

zdejmij nogę z gazu;
trzymaj kierownicę stabilnie;
unikaj gwałtownego hamowania;
nie wykonuj nagłej zmiany pasa;
poczekaj, aż opony ponownie odzyskają kontakt z nawierzchnią.

Jeśli samochód zacznie zmieniać kierunek, korekty powinny być spokojne i delikatne.

Policja przypomina również, że gwałtowne manewry na mokrej nawierzchni mogą dodatkowo pogorszyć sytuację. Więcej informacji: Nawierzchnia po deszczu — rady dla kierowców.

1. Sprawdź bieżnik po wakacyjnych trasach

Po sezonie urlopowym opony mogą być bardziej zużyte niż przed wakacjami. Długie przejazdy autostradowe, wysokie temperatury, obciążenie i kontakt z krawężnikami wpływają na ich stan.

Przed jesiennymi deszczami sprawdź:

czy bieżnik zużywa się równomiernie;
czy nie ma pęknięć;
czy boki opon nie są uszkodzone;
czy nie pojawiły się wybrzuszenia;
czy w bieżniku nie tkwią gwoździe lub inne przedmioty.

Zużyta opona odprowadza wodę gorzej, dlatego jej stan jest szczególnie ważny podczas intensywnego deszczu.

2. Kontroluj ciśnienie

Nieprawidłowe ciśnienie wpływa na zachowanie opony i powierzchnię jej kontaktu z nawierzchnią.

Ciśnienie należy kontrolować na zimnych oponach i zgodnie z zaleceniami producenta auta. Przy pełnym obciążeniu warto sprawdzić, czy producent nie przewiduje innych wartości.

W flocie dobrym rozwiązaniem jest dodanie kontroli ciśnienia do regularnej checklisty kierowcy, a nie pozostawianie jej wyłącznie na sezonową wymianę opon.

3. Wycieraczki muszą działać zanim zacznie padać

Zużyte pióra często dają o sobie znać dopiero podczas pierwszego mocnego deszczu.

Objawy wymagające wymiany:

smugi;
przeskakiwanie po szybie;
piszczenie;
pozostawianie nieoczyszczonych fragmentów;
uszkodzona guma.

Policja podkreśla znaczenie sprawnych wycieraczek, czystych szyb i lusterek podczas pogorszonej pogody. Oficjalne zalecenia: Zmienne warunki na drogach — apelujemy o ostrożność.

4. Sprawdź światła

Deszcz ogranicza widoczność nie tylko kierowcy, ale również sprawia, że samochód jest gorzej widoczny dla innych uczestników ruchu.

Przed sezonem jesiennym sprawdź:

światła mijania;
światła pozycyjne;
światła stop;
kierunkowskazy;
światła przeciwmgłowe;
oświetlenie tablicy.

Klosze powinny być czyste, a reflektory prawidłowo ustawione.

5. Zwiększ odstęp od poprzedzającego auta

Na mokrej nawierzchni droga hamowania może być dłuższa. Dodatkowo kierowca potrzebuje czasu na ocenę sytuacji, gdy widoczność ogranicza deszcz lub rozpylana przez ciężarówki woda.

Dlatego:

nie jedź „na zderzaku”;
zwiększ odstęp;
unikaj gwałtownego hamowania;
obserwuj kilka pojazdów przed sobą;
wcześniej reaguj na światła stop.

W mieście większy odstęp zmniejsza również ryzyko drobnych kolizji w korkach.

6. Uważaj na koleiny i głębokie kałuże

Woda często zbiera się przy krawędzi jezdni i w koleinach. Głęboka kałuża może oznaczać nie tylko ryzyko aquaplaningu, ale również ukrywać dziurę.

Policja zwraca uwagę, aby unikać jazdy blisko krawężnika tam, gdzie zbiera się najwięcej wody.

Jeżeli nie możesz ominąć kałuży bezpiecznie:

zmniejsz prędkość wcześniej;
nie hamuj gwałtownie już w wodzie;
trzymaj kierownicę stabilnie;
obserwuj zachowanie samochodu po wyjechaniu z wody.

7. Nie planuj jesiennych tras według letnich czasów przejazdu

Ten sam odcinek może wymagać więcej czasu podczas deszczu.

Fleet manager powinien uwzględniać:

niższą średnią prędkość;
dłuższe korki;
większy odstęp;
wolniejsze manewry dostawcze;
pogorszoną widoczność;
możliwość lokalnych podtopień;
dodatkowe postoje.

Nierealny harmonogram tworzy presję, a presja zachęca kierowcę do jazdy zbyt szybko w warunkach, w których powinien zwolnić.

Co powinien sprawdzić fleet manager przed jesienią?

W przypadku floty warto przeprowadzić krótką kontrolę wszystkich pojazdów.

Checklista:

stan opon;
ciśnienie;
działanie TPMS;
wycieraczki;
płyn do spryskiwaczy;
światła;
stan szyb;
hamulce;
wyposażenie awaryjne;
procedurę zgłaszania usterek.

Dodatkowo warto przypomnieć kierowcom zasady zachowania podczas ulewy i aquaplaningu.

Jak kierowca powinien zgłaszać problem?

Jeżeli podczas jazdy pojawią się:

drgania;
ściąganie auta;
problemy z wycieraczkami;
kontrolka TPMS;
niesprawne światło;
problem z hamowaniem,

kierowca powinien zgłosić usterkę przed kolejną trasą.

Prosty proces to:

zdjęcie lub krótki opis;
numer pojazdu;
data i godzina;
informacja do fleet managera;
decyzja: dalsza jazda czy serwis.

Dzięki temu usterka nie przechodzi niezauważona na kolejnego użytkownika.

Floterra pomaga przygotować flotę na zmienne warunki

Jesienią problemem nie jest sam deszcz. Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy do gorszej pogody dochodzą niezgłoszone usterki, nieaktualne checklisty i harmonogram, który nie uwzględnia warunków na drodze.

W ekosystemie Floterra kierowcy i fleet managerowie mogą uporządkować dane pojazdów, checklisty, informacje o trasach, dokumenty i zgłoszenia związane z codzienną eksploatacją.

Dzięki temu kontrola opon, wycieraczek czy świateł staje się elementem regularnego procesu, a firma może szybciej reagować na problemy przed kolejną trasą.

Aquaplaning i jesienne deszcze: jak przygotować auto i flotę na mokre drogi?