Od 1 lipca 2026 roku część busów używanych w transporcie międzynarodowym musi być wyposażona w tachograf. Zmiana nie dotyczy każdego pojazdu dostawczego, ale objęte nią firmy muszą nie tylko zamontować urządzenie, lecz także przestrzegać norm czasu jazdy, pobierać dane i prawidłowo dokumentować pracę kierowców.

Najważniejsze kryteria to DMC całego zestawu, rodzaj przewozu oraz jego międzynarodowy charakter. Sam fakt, że pojazd jest potocznie nazywany busem, nie przesądza o obowiązku.

Kogo obejmuje obowiązek tachografu od 1 lipca 2026?

Nowe zasady wynikają z art. 2 ust. 1 lit. aa rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Obejmują przewóz rzeczy w transporcie międzynarodowym lub kabotażowym, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdu — łącznie z przyczepą albo naczepą — przekracza 2,5 tony.

W praktyce tachograf jest wymagany, gdy jednocześnie:

wykonywany jest przewóz rzeczy;
trasa ma charakter międzynarodowy albo kabotażowy;
DMC pojazdu lub całego zestawu przekracza 2,5 t;
przewóz nie korzysta z jednego z ustawowych wyłączeń.

Obowiązek dotyczy przede wszystkim lekkich pojazdów użytkowych o DMC od ponad 2,5 do 3,5 t, które wcześniej w wielu przypadkach jeździły bez tachografu.

Przykłady

Sytuacja	Tachograf od 1 lipca 2026
Bus 3,5 t przewozi towar z Polski do Niemiec dla klienta	Tak
Auto 2,4 t z przyczepą 0,75 t wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy	Tak, ponieważ liczy się DMC zestawu
Bus 3,5 t wykonuje wyłącznie przewozy krajowe w Polsce	Nie z powodu tej zmiany
Pojazd do 9 osób wykonuje przewóz pasażerski	Nie, nowe przepisy dotyczą przewozu rzeczy
Firma wiezie własne towary, a prowadzenie nie jest główną pracą kierowcy	Możliwe wyłączenie, ale trzeba spełnić wszystkie warunki

Czy transport krajowy nadal może odbywać się bez tachografu?

Tak. Według GITD nowe przepisy nie obejmują pojazdów i zestawów o DMC do 3,5 t wykorzystywanych wyłącznie w przewozach krajowych.

Sytuacja zmienia się jednak przed pierwszym wyjazdem zagranicznym. Jeżeli pojazd spełnia kryteria rozporządzenia, powinien zostać wyposażony i przygotowany do zgodnej z prawem eksploatacji jeszcze przed rozpoczęciem takiej trasy.

Najważniejsze wyjątki

Rozporządzenie przewiduje wyłączenia, dlatego nie każdy międzynarodowy przejazd busem powyżej 2,5 t automatycznie wymaga tachografu.

Istotny wyjątek dotyczy pojazdów lub zestawów o DMC powyżej 2,5 t, ale nieprzekraczającej 3,5 t, gdy:

transport nie jest wykonywany zarobkowo;
odbywa się na potrzeby własne firmy albo kierowcy;
prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierującego.

Inne wyjątki mogą dotyczyć m.in. niekomercyjnego przewozu rzeczy, pojazdów specjalistycznych czy przewozu materiałów i sprzętu używanych przez kierowcę w jego pracy w promieniu 100 km od bazy, po spełnieniu dodatkowych warunków.

Wyłączenia należy oceniać indywidualnie. Firma powinna potrafić podczas kontroli wykazać, dlaczego dany przewóz nie podlega przepisom, zamiast opierać się wyłącznie na deklaracji kierowcy.

Jaki tachograf trzeba zamontować?

Pojazd objęty obowiązkiem powinien mieć inteligentny tachograf drugiej generacji, wersji 2 — G2V2. Urządzenie musi być homologowane, prawidłowo zamontowane, aktywowane i skalibrowane przez uprawniony warsztat.

Tachograf G2V2 rejestruje m.in. aktywność kierowcy, czas prowadzenia, przerwy, odpoczynki, prędkość i przebytą drogę. Automatycznie zapisuje również przekroczenia granic oraz pozycje związane z operacjami załadunku i rozładunku, zgodnie z zakresem funkcji urządzenia.

Nowe przepisy nie wprowadzają jednocześnie obowiązku montażu ogranicznika prędkości w busach o DMC do 3,5 t.

Nowe obowiązki firmy i kierowcy

Sam montaż urządzenia nie wystarczy. Przewoźnik powinien przygotować cały proces obsługi tachografu:

zamontować i skalibrować urządzenie G2V2;
uzyskać kartę przedsiębiorstwa;
dopilnować, aby każdy kierowca posiadał ważną kartę kierowcy;
przeszkolić kierowców z obsługi tachografu i wpisów manualnych;
regularnie kontrolować naruszenia czasu jazdy i odpoczynku;
pobierać oraz bezpiecznie archiwizować pliki;
opracować procedurę na wypadek awarii, utraty karty lub błędnego zapisu.

Dane z jednostki pojazdowej należy pobierać najpóźniej co 90 dni aktywności, a dane z karty kierowcy co 28 dni aktywności. Pliki powinny być przechowywane w oryginalnym formacie przez co najmniej 12 miesięcy i dostępne na potrzeby kontroli.

Jakie normy czasu jazdy obowiązują kierowcę busa?

Kierowcy pojazdów objętych zmianą podlegają zasadom rozporządzenia nr 561/2006:

maksymalnie 9 godzin prowadzenia dziennie;
możliwość wydłużenia jazdy do 10 godzin nie więcej niż dwa razy w tygodniu;
maksymalnie 56 godzin prowadzenia w tygodniu;
maksymalnie 90 godzin prowadzenia w dwóch kolejnych tygodniach;
po 4,5 godziny jazdy przerwa trwająca co najmniej 45 minut;
przerwę można podzielić na 15 minut, a następnie 30 minut;
regularny odpoczynek dzienny wynosi co najmniej 11 godzin;
w określonych warunkach możliwy jest odpoczynek skrócony do co najmniej 9 godzin.

Czas prowadzenia pojazdu nie jest tym samym co czas pracy. Do czasu pracy mogą wchodzić również załadunek, rozładunek, obsługa pojazdu, czynności spedycyjne i inne zadania wykonywane przez kierowcę.

Co może zostać sprawdzone podczas kontroli?

ITD lub zagraniczne służby mogą zweryfikować m.in.:

typ, legalizację i kalibrację tachografu;
kartę kierowcy i prawidłowość jej używania;
wpisy manualne oraz oznaczenia aktywności;
przekroczenia czasu jazdy, brak przerw i odpoczynków;
ciągłość zapisów;
terminowe pobieranie i archiwizację danych;
podstawę prawną deklarowanego wyłączenia.

Brak wymaganego tachografu, jazda bez karty, nieprawidłowe zapisy lub naruszenia norm socjalnych mogą skutkować odrębnymi sankcjami dla kierowcy, przewoźnika i osoby zarządzającej transportem.

Checklista dla firmy transportowej

Sprawdź DMC każdego pojazdu i zestawu z przyczepą.
Ustal, które auta realizują przewozy międzynarodowe lub kabotaż.
Zweryfikuj możliwe wyjątki i przygotuj dokumenty potwierdzające ich zastosowanie.
Zamontuj tachograf G2V2 w uprawnionym warsztacie.
Zamów karty kierowców i kartę przedsiębiorstwa.
Przeszkol kierowców oraz dyspozytorów.
Ustaw harmonogram pobierania i archiwizacji danych.
Zmień planowanie tras zgodnie z limitami jazdy i odpoczynku.
Regularnie analizuj naruszenia, zanim wykryje je kontrola.

Mniej chaosu wokół pojazdów i terminów

Tachograf porządkuje zapis aktywności kierowcy, ale nie zastępuje zarządzania dokumentami, trasami i terminami całej floty. W aplikacji i ekosystemie Floterra można przechowywać dane pojazdów, porządkować dokumenty, wydatki i trasy oraz ustawiać przypomnienia PUSH i e-mail wysyłane 30 i 7 dni przed ważnym terminem.

Dzięki temu menedżer nie musi pilnować kalendarzy, polis, badań technicznych i kolejnych formalności w kilku oddzielnych miejscach, a kierowca otrzymuje potrzebne informacje z wyprzedzeniem.

Tachografy w busach od 1 lipca 2026: nowe obowiązki w transporcie międzynarodowym